نقش تاریخی زنان در عرصه نیکوکاری

0
35

نشست مجازی زنان و نیکوکاری با حضور دکتر منصوره اتحادیه استاد دانشگاه تهران و موسس نشر تاریخ ایران، دکتر مهری بهار عضو هیات علمی دانشگاه تهران و دکتر الهام ملک‌زاده عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به همت مرکز فرهنگ نیکوکاری خیرماندگار برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی خیر ماندگار، نشست مجازی زنان و نیکوکاری با حضور دکتر منصوره اتحاد استاد دانشگاه تهران و موسس نشر تاریخ ایران، دکتر مهری بهار عضو هیات علمی دانشگاه تهران و دکتر الهام ملک‌زاده عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به همت مرکز فرهنگ نیکوکاری خیرماندگار برگزار شد.

متن کامل این نشست را در ادامه می‌خوانید:

بهار: در جامعه ایرانی دچار تغییر هستیم که این تغییر خود نیازمند عاملان تغییر است که یکی از کنشگران اصلی آن زنان هستند. و در حوزه نیکوکاری و در حوزه تغییر ارزشها می توانند بسیار اهمیت داشته باشند.

ملک‌زاده: این دغدغه از آنجا شروع شد که این تغییر در ساحت های مختلف فرهنگی می دانیم و می فهمیم که این تغییر وجود دارد و بخش عمده کنشگرانی  که میتوانند ایجاد تغییر کند بدون شک زنان هستند که می‌توانند در حوزه نیکوکاری قرار بگیرند و فرهنگ و ارزش نیکوکاری را در جامعه ارتقا بخشند.  در تغییر فرهنگ همیشه در طول تاریخ زن ها نقش اساسی ایفا کرده‌اند.

بهار: در اینجا با این سوال از خانم دکتر اتحادیه آغاز می کنم که می دانیم زن ها در عرصه نیکوکاری از زمان صفویه که اوج آن است و در زمان قاجار و پهلوی اول و دوم و همچنین در زمان جمهوری اسلامی همچنان پابرجا در عرصه نیکوکاری گام برداشته اند حال با توجه به اینکه شما در این عرصه پژوهش های بسیار زیادی را پشت سر گذاشته اید شما کدام دوره تاریخی را به لحاظ فعالیت های خیرخواهانه زنان ترجیح می دهید و این دوره را بر اساس چه ملاک‌ها و معیارهایی نسبت به دوره‌های دیگر تمیز قائل می‌ دهید؟ و کدام دوره شاخص تر بوده است.

اتحادیه در پاسخ به این سوال اظهار کرد: هرچقدر به دوره خودمان نزدیک‌تر شویم اطلاعات مان بیشتر خواهد بود. چراکه اسناد و مدارک تاریخی بیشتری را در دسترس داریم پس بنابراین نمی‌توانیم  دوره صد سال پیش را مقایسه کنیم با ۵۰۰ سال پیش به نظر من زنان همیشه کار خیر کرده‌اند بر اساس ایمان و اعتقاد و شاید مسائل خانوادگی هم چنین اعتقاداتی که داشتند در هر مذهبی و یا ه‌ای از مذاهب بوده‌اند من فکر می کنم اصلاً شما گذشته کار خیر و امر خیر زنان فوقش تاریخی در نظر بگیرید خانم مجمع سلطنه بیمارستان ساخت خانم عزت الدوله مسجد ساخت خانم  دیگری یک کار خیر کرد و خیلی ها که ما خبر نداریم. گاهی در منابع مختلف می خوانیم که دیگ و مس خیریه به مسجد داده‌اند و یا آب انبار درست کرده‌اند مدرسه و یا مکتب احداث کرده اند ولی اطلاع کافی در دست نداریم و در واقع احتیاجی هم نداریم چراکه باید گذشته را ول کنیم و به امروز بپردازیم و باید ببینیم امروز مسائل ما چیست امروز در سال ۱۴۰۰ مسائل مان با صد ساله پیش بسیار فرق کرده است که در آن زمان اصلاً مطرح نبوده است بنابراین مسائل امروز را مد نظر قرار داد به عنوان مثال یکی مسئله محیط زیست مسئله مهاجرین است مسئله فقر ترک تحصیل بچه ها است به طور مثال سال گذشته که مدارس تعطیل شد چند درصد از دانش آموزان به علت نداشتن وسایل مورد نیاز نتوانستند درس بخوانند به طور کلی همونطور که متذکر شدم مسائل گذشته را باید رها کرد و به امروز و نیازهای امروز پرداخت.

بهار در ادامه  با تاکید بر این موضوع که به لحاظ تاریخی در  دوره هایی در عرصه کار خیر خوب درخشیدند مثلاً اگر در دوره‌ی صفوی ورود زنان به عرصه نیکوکاری بیشتر زنان درباری و زنان اشراف و اعیان ورود پیدا می‌کردند به دلیل اینکه دارای سرمایه فرهنگی و همچنین اقتصادی بودند ولی در دوره های مختلف همینطور انگیزه‌های آنها برای ورود به بحث فعالیتهای خیریه تفاوت داشته است مثلاً در دوره صفوی شاید ملاحظه زنان کمک به ایتام آب انبار ساختمان و همچنین کمک به مردم و مسائل اجتماعی آن زمان که متاثر از شرایط آن دوران بوده است همچنین در دوره قاجار همان زنان خیر وجوه علمی و روشنفکری به خود می گیرند که در حوزه اندیشه ورود پیدا کرده اند بالاخره جاهایی خلأ هایی در جامعه وجود داشت که آن خلأها را زن ها با ورود خودشان پوشش می دادند و یا اینکه بعد از انقلاب و یا حتی قبل از آن در دوران پهلوی ها همینطور زن ها در این دوران در خلا هایی که از چشم حاکمیت به دور بوده است ورود پیدا می کنند به همین دلیل است که مد نظر بنده این است که کدام دوره تاریخی اهمیت دارد؟ در همین دوره حاضر مشاهده می کنیم که هنرمندان سلبریتی ها روشنفکران و پولدار هستند و همچنین بهسران دولتی متصل هستند که در حقیقت ورود یک تیپ از زنان به عرصه خیر را نشان می دهد.

اتحادیه در پاسخ به این پرسش گفت: دقیقا همینطور است مدرسه و دبیرستان ساختند خانم ها را دور هم جمع کردند روزنامه چاپ کردند در آموزش شرکت کردند راهنمایی کردند که در واقع در دوره خودش بود و مسائل آن روز بود امروز باید ما مسائل جامعه امروز ما را بفهمیم و ببینیم ما از چه راهی زنان را میتوانیم در این عرصه فعال سازیم آن ایمانی که یک زمانی بوده است که گوهرشاد آن مسجد را ساخته است ایمان بوده است و یا موضوع خانوادگی و یا هر مقوله دیگر بوده است دیگر خانم ها که بیمارستان مراکز درمانی مسجد و یا هر چیز دیگری را احداث کرده اند برای زمان خودشان بوده اند و در واقع ما باید بفهمانیم که امروز جامعه به چه چیزی احتیاج دارد و آموزش بدهیم من همیشه فکر کردم خانم هایی هستند که در منزل نشستند در و تمام مدت اعصابشان خراب است بیکارند و شغلی ندارند و در این فکر هستند که به چه نحوی روزشان را بگذرانند این ها را باید مشغول سازیم ما باید به جوانان آموزش بدهیم که این جامعه به شما حتی کوچولوی ده ساله احتیاج است شما بیایید و کارها و امر خیر با با آگاهی که ما داریم چه کار می کنیم و جامعه ما به چه چیزی احتیاج دارد بنابراین من فکر می‌کنم عوض اینکه ما خودمان را درگیر گذشته کنیم که بگذارید آن را مورخین انجام دهند و عقیده من این بر این است که دوران مشروطه را به طور زیاد باز فردا خانم دیگری می آید صحبت مشروطه و زنان را بزند کنار بگذاریم و ببینیم امروز به چه شکلی جوانان را فعال شان کنیم و به آنها بگوییم که کار خیر یعنی چه از وقتتان بگذارید امروزه سرمایه ها صنعتگران و صاحبان ه صاحبان سرمایه که بتوانند یک بیمارستان بسازند ایا کاره عمده همچون مدرسه سازی انجام دهند ولی می توان از وقت در این راه استفاده کرد که این موضوع را باید از کودکی به جوانان آموزش داد و جامعه را به آنها معرفی کرد  می‌کنم می شود انگیزه فوق‌العاده‌ای در جوانان ایجاد کرد و این کار را به طور مستمر باید در دبیرستان ها و مدرسه ها آموزش داد.

بهار در ادامه این گفتگو با طرح این سوال که زنان با چه شیوه و روشی با توجه به اینکه در وقفیات با اینکه حضور بسیار جدی داشته اند در طول تاریخ اما الان به نظر می رسد که شیفت کرده‌اند در خیریه ها و در واقع آنجا و این موسسات به دلیل فضایی متفاوت از آن چیزی که در گذشته به شکل رسمی وجود داشته است فضای بهتر و مناسب تری را پیدا کرده‌اند که می‌توان به عنوان پاتوق از آن یاد کرد که در واقع این جمع می تواند یک فضای باز ده و فضای گفتمانی تعاملی و خیلی آزادانه و داوطلبانه و لذت بخش است و چگونه می توان زنان را به لحاظ روحی که افراد مهربانی هستند بخشش جزو ذات آنهاست و می خواهند فضا را تلطیف نمایند و در واقع زنان به شکلی از آن فضا شیفت کرده‌اند و در واقع در این موقعیت و فضای کنونی چگونه می‌توانند جوابگو نیازهای جامعه باشند؟

 اتحادیه در پاسخ به این پرسش خاطرنشان کرد: در وهله اول آموزش مهم‌ترین موضوع میتواند باشد و به طور مثال می توان با تهیه پرسشنامه های گوناگون و در اختیار قرار دادن به دخترانه مدرسه ای و دبیرستانی و یا حتی کوچک تر از آنها در این موضوع سوال کرد و پرسید که امر خیر را در چه چیزهایی می بینند و آیا حاضری کار داوطلبی بکنید و از طرفی داوطلبی را در چه می‌بینید و چطور ممکن است که کمک بکنید و در واقع با یک پرس و جو از جوانان می‌توان فهمید که در چه راستایی باید گام برداشت همانطور که میدانید آتیه مملکت در دسته این جوانان قرار دارد و هر چه در حال حاضر به آنها آموزش دهیم در واقع سازنده آینده کشور خواهد بود و همان طور که می دانید باید لذت این امر خیر را که می دهند و می گیرند را به طور مشخص کند و همیشه پول مطرح نیست و می تواند وقت و امکاناتی که در اختیار داریم را به دیگران نیز بدهیم به طور مثال اگر اگر تنیس بلدی طنز آموزش دهی اگر نقاشی بلدی نقاشی به دیگران آموزش دهید.

در ادامه این گفتگوی صمیمی ملک‌زاده نیز در پاسخ به سوالهای فوق و خصوصاً اینکه چه طبقه از زنان در حال حاضر در عرصه امر خیر فعال هستند  و فعال می شوند و در واقع باید بر روی کدام طبقه از زنان سرمایه گذاری کرد که به مثابه یک عنصر فرهنگی بین دولت و جامعه و همچنین جامعه و خانواده گام بر می دارند گفت: همانطور که خانم دکتر اتحادیه به درستی اشاره کردند که اگر هم در بازه های مختلف زمانی هر اتفاقی که افتاده است خوب یک بحث است که در بهترین حالت می تواند وجه مطالعات گذشته را ارزش قائل شویم اما اصل حرف خانم دکتر این بود که ما باید متمرکز شویم بر وضعیت کنونی و بر بر اساس وضعیت حاضر ببینیم زنان و نیکوکاری در چه وضعیتی قرار دارند و بعد ما اگر زنان نیکوکار بخواهیم داشته باشیم چه کارهایی باید انجام دهیم و در واقع سخنان خانم دکتر اتحادیه معطوف به آینده است و یک آینده پژوهی در حوزه مسائل نیکوکاری و جایگاه زنان است. اما در پاسخ به سوال شما می توانم با یک فلش بک صحبت های خانم دکتر اتحادیه بحث نیکوکاری جدایی آنکه بر آمده از فطرت انسان است و جنسیت در وهله اول ندارد و فرقی نمی کند که شما زن باشید یا مرد اما ما خودمان آمدیم و در آن طبقه بندی ذهنی که داشته‌ایم برای آن یک دسته بندی نیز کرده‌ایم شاید این دسته بندی که کرده ایم به چند دلیل باشد.

یکی از آن موارد می‌تواند این باشد که ما تفکیک بکنیم به لحاظ میزان  کنش زنان و یا مردان فعال در حوزه نیکوکاری که آمار بگیریم و ببینیم چه میزان فعالیت زنان و مردان در این حوزه داشته اند که این یک قسمت علمی ماجراست و یا این که بخواهیم ببینیم انگیزه‌های کنشگران حوزه نیکوکاری در بین زن ها چه تنوع موضوعی و بین مردها چیست و یک گروه هم ممکن است که نگاهی کاملا فمینیستی داشته باشند برتری طلبی هایی که در ذات این نگاه وجود دارد حتی می‌تواند جایگاه مطالعات خیر و نیکوکاری را اذان حالت استاندارد خود خارج کند و به یک شکل جنسیت خواهی پیش ببرد که البته من با آن اصلا موافق نیستم چون این برآمده از فطرت انسان است و زن و مرد نمی شناسد از طرف دیگر بخشی از این موضوع برمی‌گردد به شاید ما قائل باشیم به اینکه بگوییم زنان در ذات خودشان به همان دلیلی که می گوییم در بخش غریزی است یک غریزه اضافه و مهربان ممکن است وجود داشته باشد چه نوع فعالیت های آنها را در یک فضای دیگری قرار دهد و یا تمایل آنها را به انجام کار خیر را بیشتر از مردان بکند که من این را نیز خیلی قبول ندارم چون ما بسیاری از مردان را داریم که در کار خیر فعالند و اتفاقاً کارهای خیر مبتنی بر مسیر پر از احساس که دل شخصی باید بتپد که وارد آن کارزار شود و ممکن است خانمی هم وجود داشته باشد که اصلاً این موارد از دغدغه آن نباشد هرچند تمکن مالی هم دارد و به قول شما حتی در دربار بوده است و از اشراف نیز محسوب می‌شده اما برایش اهمیتی نداشته است.

وی در ادامه افزود: تمامی ادوار شما چه زنان چه مردان با توجه به موضوع بحث ما که به زنان برمیگردد همیشه افرادی بوده‌اند که این کار را انجام داده‌اند اما دلیل اینکه ما فکر می کنیم که شاید برجسته بودن بروزات کارهای خیر و نیکوکاری زنها در دوران نزدیک به ما بیشتر است این است که اطلاعات ما بیشتر است نه تنها در این مورد بلکه در خیلی از موارد عملاً بازمانده تاریخ مکتوب ما از ادوار گذشته اصولاً یا  تواریخ درباری است یا آن چیزی که داشته ایم وی در خصوص هر دوره که بخواهیم کار کنیم مجبور و محصول به آنچه هستیم که وجود دارد و اگر در آن منبع در خصوص زنان واکنش نیکوکاری آنها چیزی بوده باشد در بهترین حالت می توان شهر دهنده آن فعالیت ها بود اما دیگر دسترسی به منبع دیگری نداریم که میزان درخشش زنان را در آن بتوانیم بسنجیم. از صفویه به این طرف یک مقدار منابع در دسترس مان بیشتر است و هرچه که نزدیکتر می آییم با روزنامه و مجله طرف هستیم و اینکه خود ملت یاد می‌گیرند که خاطره نویسی کنند روز نویسی کنند و هم چنین اسنادی که وجود دارد همه اینها باعث می شود که ما میزان آگاهی مان بیشتر باشد و قاعدتا هم میزان تحلیل مان از وقایع نیز بیشتر و به همان اندازه فوکوس مان بر این که زنان در این زمان چه کرده‌اند با محوریت کار های خیر و نیکوکاری هم دستمان را باز تر می کند.

ملک‌زاده خاطرنشان کرد: با همه این تفاسیر واقعیت این است که از دوره قاجار به این طرف تفاوت خیلی محسوسی وجود دارد در گزارشهای در خصوص زن های فعال در حوزه خیر و نیکوکاری که برای ما به جا مانده است و همانطور که می دانید این مقدار فعالیت ها مبتنی بر کارهای موقوفاتی است که چه زن و چه مرد در این حوزه اگر فعال بوده اند لاجرم بایستی  متمکن می بوده اند تا از چنین دست کارهایی را به سرانجام برسانند. و قاعدتاً نیز باید از طبقات بالای جامعه می‌بودند اعم از اینکه یا از خود دربار بودند و یا اشراف و یا افرادی که حاکم بودند در عین حال با انگیزه های مختلف وارد این عرصه فعالیت خیر می شده اند و همانطور که خانم دکتر اتحادیه اشاره کردند حرف اصلی را ایمان و اعتقادات می زد اعتقاد به اینکه عمل صالح برای شان صالحات و باقیات حساب بشود برای آنکه نام نیک به جای بگذارند برای آنکه بتوانند فرزندان نشان و خودشان اعتبار اجتماعی بخرند و البته برای اینکه بتوانند حفظ مال بکنند به خصوص زمانی که اگر این موقوفات را وقف خاص می کردند که خودشان تولیت آن را بپذیرند و یا مسئولیت حفظ مال را هم در درون خودشان تمشیت بکنند.

این پژوهشگر یادآوری کرد: در چنین شرایطی قاعدتاً ما می دانیم که بیشترین کار نیکوکاری با محور مسائل روز صورت می پذیرفته است و به موازات آن هرچه جلوتر می آییم هم دنیای داخلی ایران و هم جهان تغییر پیدا می کند و آگاهی ما نسبت تحولات جهانی متفاوت می شود اثرش را در مسائل سیاسی و هم مباحث فرهنگی مشاهده می کنید و حتی اینکه ما در واقع از آنچه که خارج از مرزهای ایران اتفاق می افتاده با خبر می شویم آن چیزی که زن ها امروز بیشتر ترجیح می دهند در حوزه موسسات خیریه کار کنند تا مباحثی که مرتبط با شکل سنتی نیکوکاری در قالب وقف هست نشات گرفته از همین تحول فکری که در جامعه ایران اتفاق می افتد اینکه شما می توانید کار خیر بکنید اما الزاماً پولدار نباشید این که می‌توانید کار خیر الزاماً وقف نباشد چون خود آنهم ساز و کارهای خاص خودش را داشته است این اتفاق با مشروطه رقم می خورد و هر چه جلوتر می آید تغییر شکل می دهد از طرفی می بینیم که دولت وارد کارزار می شود یک تفاوت بنیادین که حوزه کارهای خیر و موقوفات زنان در دوره قاجار را با دوران پهلوی  دوران قاجار مردم به دلیل دغدغه‌های که می دانستند به عنوان کمبود های جامعه وجود دارد از آن طرف دلی که می تپد برای این که به هم وطنش و یا به هر حال هم نوعش کاری را انجام دهد و در واقع یک مطالبه ای است که در واقع مردم از درون حس میکنند و اقدام می کنند ولی می بینید که با تغییر ساختار سیاسی و دستورهای رفتاری حکومت که انجام انجام نیکوکاری به یک شکلی مورد حمایت قرار می گیرد و این مسئله تغییر پیدا می‌کند و نیکوکاری زنها به شکل دیگری در در موازات سیاست‌های حکومتی معنادار می‌شود. به عنوان مثال یک بخش نیکوکاری داریم که ذیل یک رفتار در حالی که در دنیا کاملا به طور مستقل هست اما جالب است که در ایران چنان مستقل نیست چیزی که ما امروزه به عنوان هلال احمر می شناسیم انقدر دوران قبل تر به عنوان شیر و خورشید سرخ می‌شناختیم در تمام دنیا اگر می‌گوییم صلیب‌سرخ یک جای کاملاً مستقل از نهادهای حکومتی است ولی می دانیم که از استارت اولیه شخص شاه پهلوی میشود به عنوان رئیس جمعیت شیر و خورشید سرخ به ‌نحوی همیشه گوشه چشمی حکومت نسبت به این فضای نیکوکاری داشته است و در واقع کسانی که ساپورتر این کار هستند تا این کار انجام شود مردم هستند و بخش عظیمی از این مردم زنان هستند.

وی تاکید کرد جالب است که برای اولین بار مشاهده می کنیم زنان در تعامل با دولت وارد کارزار می‌شوند که در عین حالی که به عنوان واقف به عنوان نیکوکار وارد یک کنش نیکوکاری شده اند از خودشان برخلاف روال معمول موقوفات خلع ید می کنند و آن را به دولت واگذار می کنند در آن زمان اگر از خودشان خلع ید میکردند به دیگری واگذار می کردند ولی در اینجا می بینیم که به عنوان مثال زن نیکوکاری در شیر خورشید بیمارستانی را ساخته و آن را از خود خلع ید کرده و به دولت واگذار نموده است که این خود یک اعتمادی را نشان می دهد و عملاً آن موضوع دولت ملت را نشان می دهد که بین آنها یک تعامل مناسب شکل گرفته است با تمام آن فضایی که در دوره رضا شاه به عنوان سرکوب احزاب سرکوب نهادهای مختلف وجود داشته و آن چیزی که به عنوان استبداد می شناسیم جالب است که عرصه خیریه ۱ عرصه کم خطر تلقی می شود و روی این قسمت می تواند با مردم می‌توانند مانور بدهد یعنی هم از تعامل با مردم استفاده می کند اتفاقاً کاملاً حساب شده که بتواند جایگزین وزارت اوقاف را به جای آن بخش شرعی که روحانیت تا پیش از این در اختیار داشتند به هر حال نیازهای انسانی مردم کنشگران نیکوکار دلشان می خواسته است که چنین کاری انجام شود وقتی روحانیت من می شوند از این کار قاعدتاً بایستی یکجایی بروزات انسانی خودش را نشان دهد ابتکار عمل حکومت به دست می گیرد و خودش می‌آید و وارد کار می‌شود و میزان اعتماد را بالا میبرد خروجی را مردم می بینند و به آن جذب می شوند.

در ادامه بهار با اشاره به این موضوع که زنان بسیار هوشمندانه در این عرصه گام برداشته اند می افزاید: آن چیزی که در اینجا مهم است این است که چقدر این زنان توانسته‌اند با ورود به این عرصه عمومی وارد نقد دولت و سیاست گذاری های موجود شوند و جالب تر آنکه ورود اینها می توان گفت از طریق تکنولوژی از طریق رسانه و شبکه های اجتماعی صورت پذیرفته است و به طور مشخص از طریق این موسسات به یک قدرتی دست پیدا کرده اند که هم از تکنولوژی که در اختیار همه قرار دارد به نحو احسنت استفاده کرده اند و این هوشمندی زنان را نشان می دهد و نکته دیگر اینکه چگونه ما می‌توانیم از این موضوع الگو بگیریم ورود اینها را جامعه بپذیرد و به رسمیت بشناسد و در واقع به طور مشخص چگونه می توانند که چنین فضایی را فراهم سازند و ورود به عرصه سیاستگذاری را  میسر کنند؟

ملک‌زاده خاطرنشان کرد: واقعیت این است که من نوعی تاریخی هستم و کسی که تاریخی کار میکند قاعدتاً آن قسمتی که می‌تواند روی حرفش بایستد و در موردش نظری بدهد و پاسخگو باشد در مورد هر تحلیلی که به صحبت خواهد شد بسیار متفاوت است از سوال شما که بیشتر ناظر به وضعیت امروز است که در بهترین حالت می تواند عقیده من و برداشت من از وقایع مرتبط با حوزه نیکوکاری و کنونی باشد و به همین دلیل اگر اجازه دهید آن قسمتی را که باید پاسخگو باشم با تفکیک دوقسمت خدمت شما ارائه کنم. یک اتفاقی حدفاصل مشروطه تا دوره رضا شاه می افتد ولی از لحاظ رفتار کنش گران روضه نیکوکاری زنان شاهد تحول بیش از این سنوات را می بینید که این خود برمی‌گردد به آگاهی مردم و خود به خود یک جهان بینی بهتری پیدا کرده اند همچنین داشتن سواد و سوم اینکه آن دغدغه زنانه که برای بیرون آمدن از این وضعیت که وجود داشته است و همه اینها آن طوری که شما برشمرد اید یک هوشمندی را با خود دارد که زنان به درستی تشخیص داده رویکرد آنها نسبت به تخصیص وقت شان و یا سرمایه اشان برای آن کار نیک الزاماً دیگر ساختن آب انبار نیست الان به طور مثال باید آسایشگاه مسلولین بسازند و یا پرورشگاه به شکل امروزی درست کنند و ایا سراغ کارهایی از این دست برود که این نشان دهنده این است که زنی که ولو خانه دار باشد اما چون در این جامعه زندگی می کند این نیازها را لمس می کند و کمبود هایی را که وجود دارد سعی می کند برای رفع آن ها به چاره آن بیاندیشد هر چقدر هم که فضای کار داشته باشد تلاش می‌کند که آن را به منصه ظهور برساند.

حال اینکه ما بخواهیم بدانیم که چگونه باید راه را برای چنین کارهایی هموارسازی و در چنین موسساتی خروجی آن استفاده مناسب از این فضاها باشد یا هوشمندی زن ها خروجیش به چه ترتیبی بتواند رفع مشکل کند به عقیده خانم دکتر اتحادیه و من باید از سن پایین و کودکی این آموزش‌ها را آغاز کنیم و فرهنگ سازی نماییم چیزی که در دنیای پیشرفته نه تنها در اروپا و آمریکا بلکه در کشورهای کره ژاپن نیز اتفاقی که افتاده است از سن پایین روی بچه ها کار می کنند به عنوان یک کاری که بشود ملکه رفتاری کودک و هر انسان در ذات خودش بداند که در برابر یک انسان و هم نوع خود تعلق رفتار همه جانبه داشته باشد.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: مورد دیگری که در خصوص فرهنگ‌سازی همچون دنیای پیشرفته می توان از آن استفاده کرد و به آن استناد کرد این است که تا بخواهد چنین رفتاری در وجود فرد نهادینه شود از آن به عنوان یک امتیاز رفتاری برجسته سازی یعنی آن کسی که این رفتار را از خود بروز می دهد در مقابل شخصی که بی تفاوت نسبت به چنین مواردی می باشد در جامعه برجسته و ممتاز نماییم اما متاسفانه ما این ممتاز بودند را تلقی به گرفتن امتیاز مادی می دانیم در حالی که نه در حقیقت من نوعی باید تفاوت داشته باشم با همکاری که وقت میگذارد برای همکاری که ناتوان است و آن شخص باید مورد تشویق قرار بگیرد ‌این تشویق خود می‌تواند در رزومه ها باشد. و در واقع توجه به همنوع باید ثبت و ضبط شود تا بتوانیم اذان برای تشویق استفاده کنیم.

به نظر من اصلی ترین مسئله هر نهاد حکومتی فرهنگ سازی است که می تواند در زمینه های مختلف صورت پذیرد از همه مهمتر اینکه ما نباید فکر کنیم حتماً زن هایی که در این زمینه کار می کنند و در این موسسات مشغول هستند ممکن است که خروجی آن بشود آن چیزی که ما نباید باشد و در واقع کار پوشش این باشد ما بایستی به فکر این تصور باشیم که مردم دوست دارند در جامعه دیده شوند که یکی از بی‌خبر ترین و کم هزینه ترین آن ها همین موسسات خیریه است که اگر به همان اندازه هم حسابی برایش زمان نگذاریم به جلو نرویم و برنامه ای نداشته باشیم می شود مثل بسیاری از کارهای دیگری که به سرانجام نخواهد رسید.

اتحادیه در پاسخ به این سوال که ما چگونه می توانیم در زمینه فرهنگ سازی و الگو سازی چه در دوران کودکی و مدارس و چه اینکه به طور کلی زنان چگونه میتوانند  این حوزه را قوی سازند گفت: در وهله اول این گفته درستی است که مردان و جامعه بپذیرند که زنان وارد چنین عرصه‌های شوند و کارهایی از این دست را انجام دهند پس در واقع در این زمینه نیز باید فرهنگ سازی شود و در واقع فقط بر روی خانم ها دو و دخترها نباید کار کرد بلکه بر روی مردان و پسران جوان نیز باید کار کرد و آنها را نیز از این حوزه و عرصه آگاه ساخت و به آنها آموزش های لازم را ارائه داد بدون شک باید نگاهمان را از تهران برداریم در بسیاری از جوامع در این کشور وجود دارد که به زن ها اجازه داده نمی‌شود که در اجتماع حضور اینچنینی داشته باشند و بدون شک تمام این مسائل برمی‌گردد به این که از سنین بسیار پایین باید شروع شود و اگر هم چنان تفاوت بگذاریم که تو پسری و یا تو دختری باعث بسیاری از مشکلات و کمبودها و ناتوانی ها در آینده خواهد شد به هر حال باید جامعه را شناخت و مسائل را به خوبی دید و درک کرد و اولویت های مان را باید شناسایی کنیم و مهم ترین و مهمترین موضوع آموزش در این زمینه است اما من این عقیده را ندارم که می‌شود فرهنگ را عوض کرد من فکر می‌کنم می‌شود راهنمایی کرد و هدایت کرد و افزود اما به طور مشخص نمی توان فرهنگ را عوض کرد. اما فراموش نکنیم که فرهنگ نیکوکاری در این کشور وجود دارد هم از لحاظ دینی هم از لحاظ تربیتی و خانوادگی و همانطور که گفته شد در ایران از سابقه بسیار طولانی برخوردار است. بنابراین باید آن را تقویت کرد و تشویق نمود امتیاز دادن به این کار به عنوان مثال برای ورود به دانشگاه ورود به شغل می تواند یک امتیاز مثبت تلقی شود تا یک انگیزه اضافه به افراد بدهد.

بهار در ادامه این گفتگو تاکید کرد که بدون شک مدرسه و جایگاه آن و زنان قدرت نهادینه ای که در وجودشان می باشد می‌توانند پیام رسان صلح جهانی باشند و در این راه بی گمان باید قشر جوان را بشناسیم و نیازها و خواص آنها را دریابیم چرا که این نسل معنی اوس با تکنولوژی است و از این راه می خواهد بهتر و بیشتر بداند و آگاه شود. دغدغه های این نسل را باید به‌طور کامل شناخت و الگوهای درستی را به آنها ارائه نمود و بدون اینکه احساس فشار و اجباری داشته باشند چنین مسائل و الگوهایی برای شان به دغدغه بدل شود و تبدیل به یک فرهنگ درونی در بچه ها بشود و خودشان به صورت داوطلبانه به چنین عرصه هایی گام گذارند چرا که کار خیر بدون شک یک کار داوطلبانه است. بدون شک باید زمینه‌های فرهنگی آن آماده شود هرچند که خانواده می تواند در چنین فرهنگ سازی و الگو سازی موثر باشد اما نهاد مدرسه بستری بسیار مناسب برای چنین کار ها و آموزش هایی می باشد.

ملک‌زاده نیز در پایان خاطرنشان کرد: در آنجا که اشاره کردم ما میتوانیم از کشورهای دیگر الگو بگیریم نباید فراموش کنیم که ما کشوری بسیار باسابقه و با فرهنگ غنی هستیم و خیر بسیار عظیمی که جای گفتن آن اینجا نیست اما در واقع بحث من این است که در کشورهای دیگر آنها هم مسلماً در ذات خود شان و در دین شان و اعتقاداتشان چنین مسائلی را داشته اند اما به خوبی برنامه ریزی کرده اند سیاست گذاری مناسب در این راه تدوین کرده‌اند و فرهنگ سازی مناسب را برای جامعه برنامه ریزی نمودند این کاری است که ما از آن غفلت کرده‌ایم ما به این دلیل بایستی به هرحال باید نگاهی داشته باشیم به تحولات جهانی و از الگوهای خوبی که در آنجا اتفاق افتاده است بهره ببریم تا تا ما آن را اجرا نماییم و در واقع آن که تنها به اینکه چه بوده ای ما چه کرده ایم اکتفا کنیم هنر نیست اینکه الان کجا هستیم مهم است و هنر است. و به عنوان یک شخص هر وقت یک خیریه دیگری اضافه می شود ناراحت می شوم چون نشان می دهد ۱ سختی بیشتر وجود دارد و یک کمبود بیشتری در جامعه وجود دارد که مجبور هستیم به تأسی از خیریه ها به دنبال رفع مشکل باشیم چه بهتر که هیچ وقت خیریه کارهای عام المنفعه به دلیل رفع نواقص وجود نداشته باشد و ما آدمهای نیازمند نداشته باشیم ولی به هر حال لاجرم بایستی برای آنها برنامه‌ریزی کنیم یکی از آنها داشتن برنامه های فرهنگ سازی است که بهتر است از دیگرانی که این راه را پیموده اند یاد بگیریم و ما هم زودتر این کار را انجام دهیم.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید